TCFD w Praktyce: Jak przygotować analizę ryzyk i szans klimatycznych przedsiębiorstwa
TCFD w Praktyce
Jak przygotować analizę ryzyk i szans klimatycznych przedsiębiorstwa?
W dzisiejszym świecie, gdzie zmiany klimatyczne stają się coraz bardziej odczuwalne, firmy muszą aktywnie przygotowywać się na związane z nimi wyzwania.
Wprowadzenie Task Force on Climate-related Financial Disclosures (TCFD) staje się kluczowym elementem strategii przedsiębiorstw, umożliwiając identyfikację, analizę i raportowanie ryzyk klimatycznych.
Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie praktycznych aspektów wdrażania TCFD, ze szczególnym uwzględnieniem analizy ryzyk klimatycznych w organizacji oraz sposobów ich raportowania w ramach raportu ESG.
Co to jest TCFD ?
Task Force on Climate-related Financial Disclosures (TCFD) to inicjatywa powołana w 2015 roku przez Radę Stabilności Finansowej (FSB), mająca na celu opracowanie spójnych ram raportowania ryzyk klimatycznych. Standard TCFD ma pomóc inwestorom, kredytodawcom i innym interesariuszom w ocenie ekspozycji firm na ryzyka klimatycznego i w podejmowaniu bardziej świadomych decyzji finansowych. Wdrożenie zaleceń TCFD stało się kluczowym elementem raportowania niefinansowego ESG, promując transparentność i odpowiedzialność w zakresie wpływu działalności przedsiębiorstwa na środowisko i wspomaga podejmować świadome decyzje biznesowe.
Analiza ryzyk i szans klimatycznych
Ryzyko klimatyczne odnosi się do potencjalnych negatywnych skutków zmian klimatycznych na działalność firmy. Eksperci podkreślają, że ryzyko klimatyczne nie ogranicza się jedynie do bezpośrednich zagrożeń środowiskowych, ale obejmuje również ryzyko finansowe i operacyjne.
Identyfikacja i analiza tych ryzyk są kluczowe dla zapewnienia stabilności i zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstwa.
Brak uwzględnienia ryzyka klimatycznego może prowadzić do utraty wartości firmy i reputacji, a także do problemów z pozyskaniem finansowania od inwestorów.
Rodzaje ryzyk i szans klimatycznych
Ryzyka i szanse klimatyczne dzielimy na fizyczne i przejściowe, czyli związane z transformacją gospodarki na gospodarkę niskoemisyjną. Firmy muszą analizować oba rodzaje ryzyk, aby skutecznie nimi zarządzać.
| Rodzaj Ryzyka | Przykłady |
|---|---|
| Fizyczne ryzyka klimatyczne | Ekstremalne zjawiska pogodowe (powodzie, susze, huragany), zmiany w dostępności zasobów naturalnych, wzrost poziomu morza. |
| Transformacyjne – przejściowe ryzyka klimatyczne | Regulacje prawne, podatki węglowe, zmiany w preferencjach konsumentów, postęp i zmiany technologiczne w zakresie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną, ryzyko reputacyjne, wpływ na wartość rynkową firm. |
Identyfikacja ryzyk pozwala na unikanie działań uznanych za nieodpowiedzialne ekologicznie, adaptację do niskowęglowej gospodarki, zaplanowanie zmian technologicznych czy rynkowych w celu dostosowania modelu biznesowego do toczących się zmian.
Metody analizy ryzyk i szans klimatycznych
Spośród wielu metod analizy ryzyk klimatycznych, które firmy mogą wykorzystać w zależności od specyfiki swojej działalności i dostępnych zasobów najpopularniejszą jest analiza scenariuszowa. Pozwala ona na ocenę wpływu różnych scenariuszy klimatycznych na działalność przedsiębiorstwa. Kolejną metodą jest analiza wrażliwości, która identyfikuje kluczowe czynniki wpływające na odporność firmy na zmiany klimatu. Dobór odpowiedniej metody analizy zależy od branży, zakresu działalności i poziomu zaawansowania w zarządzaniu ryzykiem klimatycznym. Firmy coraz częściej wymagają od ekspertów zewnętrznych wsparcia w wyborze i implementacji odpowiednich metod analizy ryzyk klimatycznych.
Finalnie analizy ryzyk i szans klimatycznych mają na celu wskazanie odpowiednich działań związanych z adaptacją do nadchodzących zmian klimatycznych oraz adaptacją do niskoemisyjnej gospodarki w przyszłości.
Zakres analizy ryzyk dla różnych sektorów
Zakres analizy ryzyk klimatycznych różni się w zależności od sektora, w którym działa firma. Dla przedsiębiorstw z sektora energetycznego kluczowe jest monitorowanie emisji gazów cieplarnianych i ocena wpływu regulacji prawnych dotyczących podatków emisyjnych. Firmy z sektora finansowego powinny analizować ryzyka związane z inwestycjami w aktywa narażone na skutki zmian klimatu.
Natomiast przedsiębiorstwa produkcyjne muszą uwzględniać ryzyka związane z dostępnością surowców i zakłóceniami w łańcuchach dostaw, czy uwzględniać ryzyka dotyczące preferencji swoich klientów. W każdym sektorze istotne jest uwzględnienie zarówno ryzyk fizycznych (np. ekstremalne zjawiska pogodowe), jak i ryzyk transformacji (np. zmiany w regulacjach prawnych i preferencjach konsumentów) w celu kompleksowego zarządzania ryzykiem klimatycznym. Analiza pośrednich ryzyk klimatycznych staje się także coraz ważniejsza.
Wdrożenie TCFD w raportach ESG w praktyce
Kluczowe elementy raportowania TCFD
Analiza TCFD (Task Force on Climate-related Financial Disclosures) obejmuje cztery kluczowe filary, które stanowią podstawę raportowania wpływu ryzyk klimatycznych na działalność organizacji:
1. Governance (Zarządzanie)
Pierwszy filar opisuje, w jaki sposób kwestie klimatyczne są uwzględniane w strukturze zarządzania:
- rola zarządu i rady nadzorczej w nadzorze nad ryzykami i szansami klimatycznymi,
- procesy decyzyjne dotyczące integracji zagadnień klimatycznych w strategii i zarządzaniu ryzykiem.
2. Strategy (Strategia)
Określa wpływ ryzyk i szans związanych z klimatem na działalność, strategię i plan finansowy organizacji z podziałem na ocenę ryzyk fizycznych i przejsciowych w obszarze:
- identyfikacja krótkoterminowych, średnioterminowych i długoterminowych ryzyk i szans,
- analiza scenariuszowa (2-3 scenariusze zgodne z celami Porozumienia Paryskiego),
- wpływ zmian klimatu na model biznesowy i portfel produktów/usług.
3. Risk Management (Zarządzanie ryzykiem)
Dotyczy sposobu identyfikacji, oceny i zarządzania ryzykami klimatycznymi:
- integracja ryzyk klimatycznych z ogólnym systemem zarządzania ryzykiem,
- rozróżnienie ryzyk przejściowych (regulacyjnych, reputacyjnych, rynkowych) i fizycznych (ekstremalne zjawiska pogodowe, zmiana klimatu długofalowa).
4. Metrics and Targets (Wskaźniki i cele)
Opisuje, jak organizacja mierzy i monitoruje postępy w zakresie adaptacji oraz mitygacji:
- stosowane wskaźniki emisji (GHG – zakresy 1, 2 i 3),
- cele redukcji emisji i ścieżki dekarbonizacji,
- inne istotne wskaźniki, np. intensywność emisji, wydatki inwestycyjne w transformację energetyczną.
Analiza TCFD dla firmy produkcyjnej – podział na ryzyka przejściowe i fizyczne
| Filar TCFD | Rodzaj ryzyka | Opis | Przykłady wdrożenia w firmie produkcyjnej |
|---|---|---|---|
| 1. Governance (Zarządzanie) | – | Odpowiedzialność zarządu i kierownictwa za kwestie klimatyczne. |
|
| 2. Strategy (Strategia) | Ryzyka przejściowe | Zmiany wynikające z transformacji gospodarki (prawo, technologie, rynek, reputacja). |
|
| Ryzyka fizyczne | Skutki bezpośrednie zmian klimatu wpływające na infrastrukturę i procesy. |
|
|
| 3. Risk Management (Zarządzanie ryzykiem) | Ryzyka przejściowe | Identyfikacja, ocena i integracja ryzyk transformacyjnych w systemie zarządzania ryzykiem. |
|
| Ryzyka fizyczne | Zarządzanie wpływem ekstremalnych zjawisk pogodowych. |
|
|
| 4. Metrics & Targets (Wskaźniki i cele) | Ryzyka przejściowe | Monitorowanie i cele w zakresie transformacji niskoemisyjnej. |
|
| Ryzyka fizyczne | Wskaźniki i cele dotyczące odporności i adaptacji. |
|
Jak raportować ryzyka klimatyczne w ESG
Spośród wielu metod analizy ryzyk klimatycznych, które firmy mogą wykorzystać w zależności od specyfiki swojej działalności i dostępnych zasobów najpopularniejszą jest analiza scenariuszowa. Pozwala ona na ocenę wpływu różnych scenariuszy klimatycznych na działalność przedsiębiorstwa. Kolejną metodą jest analiza wrażliwości, która identyfikuje kluczowe czynniki wpływające na odporność firmy na zmiany klimatu. Dobór odpowiedniej metody analizy zależy od branży, zakresu działalności i poziomu zaawansowania w zarządzaniu ryzykiem klimatycznym. Firmy coraz częściej wymagają od ekspertów zewnętrznych wsparcia w wyborze i implementacji odpowiednich metod analizy ryzyk klimatycznych.
Finalnie analizy ryzyk i szans klimatycznych mają na celu wskazanie odpowiednich działań związanych z adaptacją do nadchodzących zmian klimatycznych oraz adaptacją do niskoemisyjnej gospodarki w przyszłości.
Przykłady dobrych praktyk w raportowaniu TCFD
Przykłady dobrych praktyk w raportowaniu TCFD obejmują transparentne i szczegółowe opisy procesów zarządzania ryzykiem klimatycznym, w tym metod analizy scenariuszowej i analizy wrażliwości. Firmy powinny jasno określać zakres analizy ryzyk klimatycznych, uwzględniając zarówno ryzyka fizyczne, jak i ryzyka transformacji. Ważne jest również raportowanie o wskaźnikach, które pozwalają na ocenę postępów w redukcji emisji i adaptacji do zmian klimatu. Inwestor zwraca uwagę na to, aby raport odzwierciedlał realne ryzyko klimatyczne.
Dobrym przykładem jest również uwzględnianie perspektywy różnych interesariuszy, takich jak pracownicy, klienci i społeczności lokalne. Firmy, które wdrażają najlepsze praktyki raportowania TCFD, zyskują zaufanie inwestorów i budują swoją reputację jako liderzy w obszarze zrównoważonego zarządzania. Podatki, które płaci firma, są również kluczowym elementem, który trzeba raportować. Dobrą praktyką jest także skorzystanie z usług eksperta.
Wyzwania w raportowaniu ryzyk klimatycznych
Najczęstsze trudności napotykane przez firmy
Raportowanie ryzyk klimatycznych, zgodne ze standardem TCFD, stanowi spore wyzwanie dla wielu firm. Jedną z najczęstszych trudności jest określenie odpowiedniego zakresu analizy ryzyka klimatycznego. Wiele przedsiębiorstw ma problem z identyfikacją wszystkich istotnych ryzyk, zarówno tych fizycznych, jak i przejściowych, które mogą wpływać na ich działalność.
Często pomijane są ryzyka związane z łańcuchem dostaw, zmianami w preferencjach konsumentów czy też potencjalnymi nowymi regulacjami prawnymi. Niedoszacowanie wpływu zmian klimatu na poszczególne obszary działalności może prowadzić do niekompletnych i niedokładnych raportów ESG, które nie spełniają oczekiwań inwestorów i innych interesariuszy. Warto pamiętać, że kompleksowa analiza ryzyka klimatycznego powinna uwzględniać zarówno ryzyka fizyczne (np. ekstremalne zjawiska pogodowe), jak i ryzyka transformacji (np. zmiany w polityce klimatycznej).
Kolejną trudnością jest brak odpowiednich danych i narzędzi do analizy ryzyka klimatycznego. Wiele firm nie posiada wystarczających informacji na temat własnych emisji gazów cieplarnianych, zużycia energii czy też narażenia na ekstremalne zjawiska pogodowe. Brak wiarygodnych danych utrudnia ocenę poziomu ryzyka i opracowanie skutecznych strategii adaptacyjnych.
Dodatkowo, niektóre branże charakteryzują się dużą złożonością
i brakiem ustandaryzowanych metodologii analizy ryzyka klimatycznego. W takiej sytuacji organizacje mogą potrzebować wsparcia ekspertów zewnętrznych, którzy posiadają specjalistyczną wiedzę i doświadczenie w zakresie analizy ryzyka klimatycznego
i raportowania ESG. Istotne jest, aby firma dokonała rzetelnej oceny i aby raport odzwierciedlał faktyczny poziom ryzyka związanego ze zmianami klimatu.
Jak specjaliści EXERGY mogą Ci pomóc ?
Obliczamy emisje gazów cieplarnianych w zakresie 1, 2 i 3.
Dostarczamy rzetelne dane o emisjach niezbędne do oceny ryzyk klimatycznych i przygotowania raportów zgodnych z TCFD oraz raportowaniem ESG.
Weryfikujemy dane zgodnie z zasadą dwóch par oczu.
Każdy projekt realizują dwie osoby – jedna opracowuje dane, druga je sprawdza. Dzięki temu zapewniamy wysoką jakość i wiarygodność analiz.
Działamy w oparciu o GHG Protocol i ISO 14064.
Dostarczamy rzetelne dane niezbędne do opracowania raportów ESG i zgodnych z TCFD. Pomagamy zidentyfikować i uporządkować informacje o emisjach w zakresach 1, 2 i 3 – także w całym łańcuchu wartości.
Opracowujemy plan redukcji emisji i strategię dekarbonizacji.
Na podstawie wyników analiz pomagamy wskazać realne działania, które ograniczają ryzyka klimatyczne i wpisują się w cele raportowania TCFD.
Analizujemy dane i pomagamy zrozumieć wpływ działalności na klimat.
Wskazujemy kluczowe źródła emisji i obszary, w których ryzyka klimatyczne mogą mieć największy wpływ na wyniki finansowe firmy.
Porozmawiajmy
o transformacji klimatycznej
w Twojej firmie!
Twoi klienci pytają o ślad węglowy?
Zostaw kontakt do siebie za pomocą formularza obok, a nasz konsultant zadzwoni do Ciebie.