Case Study – Kalkulator Śladu Węglowego

Jesteśmy firmą B2B – naszymi klientami są duże korporacje i jesteśmy w ich łańcuchach wartości. Zapytania o tego typu informacje po prostu się pojawiły, więc odpowiadając na wymagania klientów zgłębiliśmy temat śladu węglowego.

Do tego aspektu doszły również certyfikacje oraz oceny - na przykład EcoVadis, w którym informacje o śladzie węglowym są punktowane. Jest to istotne również w przypadku systemu oceny dostawcy i weryfikacji celów w SBTi. To wszystko składa się na motywację, żeby te działania podjąć.

Przejście przez wszystkie zakresy jest świetną okazją do analizy działalności firmy i łańcucha wartości. W samym procesie obliczania i pozyskiwania danych widać dojrzałość procesową: czy dane są gromadzone, czy wyciąga się z nich wnioski i czy to dzieje się systemowo.

To też angażuje różne działy – techniczne, księgowość, ochronę środowiska, zakupy, handlowców, czasem logistykę – bo wszystko jest ze sobą powiązane. I przy okazji wychodzi obraz tego, jak firma działa.

Tak naprawdę nie miałem żadnych obaw - wręcz trochę się cieszyłem, że to jest Excel.

Jest dużo różnych narzędzi „programowych”, które działają jak czarne skrzynki: wpisujesz dane, dostajesz wynik i tyle - a to nie sprzyja dogłębnej analizie. Tutaj miałem szansę zrozumieć, jak działa sam proces liczenia. A jak wiesz, co się liczy, to potrafisz tym potem lepiej zarządzać.

Dodatkowo Excel daje kontrolę: to jest lokalnie u mnie, mam dane i wiem, co skąd się bierze, nie udostępniam wrażliwych danych firmy na zewnętrzne serwery.

Najpierw trzeba było ustalić, jakie kategorie w ogóle będziemy raportować i które są dla nas istotne. Są kategorie, które w naszym przypadku nie mają sensu albo po prostu nie ma do nich danych.

Na przykład zagospodarowanie produktu końcowego - naszym produktem są farby i lakiery, więc co zrobi ktoś z farbą na ścianie, kiedy się zużyje? To jest nierealne.

Dlatego to mapowanie kategorii na początku było fundamentalne.

Na początku wyszło na dobre, że nie miałem pełnej świadomości, ile to jest pracy. Jak idziesz krok po kroku i nie widzisz od razu całego ogromu pracy, to jest łatwiej. Bo gdybym wiedział na starcie, ile tego będzie, pewnie miałbym większe obawy.

Najważniejsze było dzielenie tego na mniejsze pakiety - kawałki pracy i kategorie. Wtedy jest po prostu łatwiej, a nie ma takiego przytłoczenia ilością pracy. Zwłaszcza w pierwszym roku, kiedy trzeba pierwszy raz pozbierać dane oraz zaplanować, skąd i jak je zbierać. A potem w kolejnych latach dużo rzeczy się powiela i robi się prościej.

U nas największą kategorią są zakupy surowców i to jest dość specyficzna branża - mamy bardzo specyficzne surowce chemiczne. I tutaj czasem brakowało wskaźników do specjalistycznych surowców, więc musieliśmy posiłkować się bazą ecoinvent, żeby znaleźć odpowiednie pozycje.

Jednak tych wskaźników ogólnych macie dużo - dla firm z bardziej ‘ogólnego’ sektora to jest jak najbardziej OK. Natomiast niewątpliwym plusem jest możliwość dodawania własnych wskaźników do kalkulatora, np. od dostawców.

Przede wszystkim automatyzacja raportu - możesz go wygenerować i on przenosi się formułami. Druga rzecz to kategorie i przypisanie wskaźników - to odejmuje ogrom pracy. Nie ma ręcznego szukania i przepisywania „z tabelki do tabelki”, a ręczne wpisywanie i sumowanie mogłoby generować błędy. Tutaj jest to dużo bardziej poukładane.

Na pewno do walidacji celów w SBTi i do EcoVadis. EcoVadis punktuje też to, że raporty są publikowane na stronie internetowej, więc mamy je opublikowane.

Jest także aspekt marketingowy - że takie rzeczy realizujemy. Część danych wykorzystujemy również do obliczania śladu węglowego produktu (CFP).

W praktyce więc – to od razu zaczęło chodzić.

Dla mnie było super. Kontakt z zespołem - w tym z Panem Radosławem - był bardzo dobry i całość przebiegała sprawnie. Mieliśmy spotkanie konsultacyjne, które dużo wyjaśniło i wszystko było rzetelnie przedstawione.

To jest złożone przedsięwzięcie, więc na początku dobrze sobie przemyśleć podejście. Określić, które kategorie są istotne - na które mamy wpływ i gdzie mamy dane. Lepiej skupić się na kilku konkretnych niż próbować zrobić wszystko na raz, a potem mieć połowę nieweryfikowalną lub opartą na danych wątpliwej jakości.

Warto spojrzeć na to również szerzej, w takim procesie widać, jak działa organizacja: jak wygląda komunikacja, zbieranie danych i współpraca między działami.

Najbardziej cenię to, że to narzędzie nie jest przekombinowane. Jest konkretne, proste i pozwala zrozumieć, jak odbywa się liczenie. To nie jest czarna skrzynka, do której wrzuca się dane i dostaje się wynik.

Szczerze w dobie tego, że wszystko ma w sobie AI a użytkownik często nie wie do końca jak funkcjonuje narzędzie, takie podejście jest naprawdę w cenie.