Co zawiera Kategoria 1?
Kategoria 1 obejmuje emisje powstającew wynikuprodukcjiproduktów, które przedsiębiorstwo kupiło lub nabyło w roku sprawozdawczym, a nie zostały uwzględnione w innych kategoriach. Do tych produktów zaliczamy dobra (produkty materialne) oraz usługi (produkty niematerialne).
Jako przykłady produktów i usług w tej kategorii można wymienić:
- produkty związane z produkcją (w tym materiały, komponenty, części),
- produkty niezwiązane z produkcją (w tym artykuły biurowe, środki ochrony osobistej, ),
- podwykonawstwo, usługi księgowe, przechowywanie danych w chmurze, IT support, marketing, usługi prawne itd.
Dla jakich firm Kategoria 1 jest istotna?
Kategoria 1 istotna jest dla większościprzedsiębiorstw, ale jej udział procentowy w całkowitych emisjach z Zakresu 3 będzie się różnić w zależności od działalności przedsiębiorstwa oraz rodzaju raportowanych emisji.
Najczęściej ta kategoria ma duże znaczenie w sektorach produkcyjnych i handlowych.
Metody obliczeniowe
- Do obliczenia emisji z Kategorii 1 stosowane są poniższe metody. Pierwsze dwie metody
- dostosowana do dostawcy i hybrydowa
- wymagają zebrania danych od dostawców, z kolei metoda danych uśrednionych i metoda oparta na wydatkach wykorzystuje średnie dane branżowe.
- Metoda danych dostawcy(ang. Supplier-specific method)
W tej metodzie brane pod uwagę są dane od dostawcy z inwentaryzacji emisji gazów cieplarnianych produktów i usług, których zakres jest zbierany “od kołyski do bramy” (from cradle-to-gate), czyli od momentu wydobycia surowców aż do dostarczenia gotowego produktu dla klienta.
- Metoda hybrydowa(ang. Hybrid method)
Metoda wykorzystuje dane dotyczące dostawcy w Zakresie 1 i 2 oraz odpadów i wskaźniki wykorzystanych materiałów, które pozyskane są z reguły z komercyjnych baz danych LCA. Metoda skierowana przede wszystkim do bardziej zaawansowanych specjalistów ESG.
- Metoda danych uśrednionych(ang.Average-data method)
W metodzie szacowane są emisje dla towarów i usług poprzez gromadzenie danych dotyczących zakupionych towarów i usług, a następnie przemnożenie ich przez odpowiednie wskaźniki emisji dobrany z ogólnostępnych lub komercyjnych baz danych LCA.
- Metoda oparta na wydatkach(ang. Spend-based method)
Metoda szacuje emisje dla towarów i usług poprzez gromadzenie danych na temat wartości ekonomicznej zakupionych towarów lub usług, a następnie dane wartości przemnażane są przez odpowiednie wskaźniki emisji.
Gdzie znajdę informacje potrzebne do obliczenia tej kategorii?
Pierwsza kwestia to pozyskanie danych o tym co jest kupowane przez raportującą firmę. Następnie dobieramy wskaźnik emisyjności. Informacje potrzebne do obliczenia emisji w Kategorii 1 dostarczane są od dostawcy lub pobierane są z odpowiednich baz danych LCA. W tej kategorii potrzebne informacje obejmują dwa typy danych wymienione poniżej.
Podstawowe, specyficzne dla dostawcy dane, czyli:
- dane dotyczące śladu węglowego produktu w zakresie “od kołyski do bramy”
- deklaracje EPD produktów w fazach A1-A3
Wtórne, szacunkowe dane czyli:
- średnie branżowe wskaźniki emisji na zużyty materiał pobrane z baz danych inwentaryzacji cyklu życia,
- średnie branżowe wskaźniki emisji na wartość pienieżną towaru lub usługi pobrane z baz danych wskaźników emisji.
Jakie są największe wyzwania związane z Kategorią 1?
W zależności od tego jak duże i złożone jest przedsiębiorstwo, zakupione towary i usługi mogą pochodzić od obszernej listy dostawców. Powoduje to, że trudno określić, które informacje są istotne i które należy brać pod uwagę.
Drugą kwestią umiejętność dobrego zebrania danych w ramach własnej organizacji. Istnieje konieczność przeorganizowania systemu gromadzenia informacji w firmie.
Kolejna kwestia to problem z doborem odpowiednich wskaźników emisyjności. Niestety na obecnym etapie rozwoju raportowania śladu węglowego dostępność odpowiednich wskaźników jest jeszcze słaba.
Jak redukować ślad węglowy w Kategorii 1 Zakresu 3?
- Zidentyfikuj co powoduje największe źródła emisji – ich określenie może dać największe możliwości obniżek
- Zacznij rozmawiać ze swoimi dostawcami na temat możliwości redukcji śladu węglowego w ich produkcji i łańcuchach dostaw.
- Wdrażaj procesy ekoprojektowania.
- Przeanalizuj zakupywane produkty. Dla tych, które stanowią większość emisji postaraj się znaleźć odpowiedniki o mniejszym śladzie węglowym.